Na temat ADHD nadal krąży wiele stereotypów. Mogą one wpływać na to, jak postrzegamy osoby z ADHD i ich potrzeby. Dlatego warto oddzielać stereotypy od aktualnej wiedzy.
„ADHD to po prostu dużo energii”
Duża potrzeba ruchu może być jednym z objawów ADHD, ale nie pokazuje całego obrazu. Objawy ADHD dotyczą trzech głównych obszarów: nieuwagi, nadruchliwości i impulsywności. U każdej osoby mogą występować w innym nasileniu.
Dlatego osoba z ADHD nie musi być cały czas w ruchu. Może potrzebować wsparcia przede wszystkim w planowaniu, organizacji, utrzymaniu uwagi czy rozpoczynaniu zadań.
„Każdy czasem ma ADHD”
Każdemu zdarza się zapomnieć o spotkaniu, zgubić klucze, rozproszyć podczas pracy czy odłożyć zadanie na później. To jednak nie oznacza, że każdy ma ADHD.
W przypadku ADHD objawy mają określone nasilenie, utrzymują się w czasie i wpływają na różne obszary codziennego życia. Dlatego pojedyncze doświadczenie nie jest tym samym co ADHD.
„Wystarczy się bardziej postarać”
Osoba z ADHD może bardzo chcieć rozpocząć zadanie, pamiętać o wszystkich obowiązkach czy dobrze zaplanować dzień, a mimo to potrzebować dodatkowego wsparcia.
Pomocne mogą być na przykład jasne instrukcje, podział większego zadania na mniejsze części, przypomnienia, plan działania czy możliwość ruchu. Zamiast zakładać, że komuś brakuje chęci, warto zapytać: „Co może ci pomóc?”
„ADHD dotyczy tylko dzieci”
ADHD nie zmienia się z upływem lat. U osoby dorosłej ADHD może być związane między innymi z organizacją codziennych obowiązków, zarządzaniem czasem, utrzymaniem uwagi czy impulsywnością.
Dlatego o ADHD mówimy również w kontekście dorosłych.
„Osoba z ADHD nie potrafi się skupić”
ADHD nie oznacza całkowitego braku możliwości skupienia uwagi. Uwaga może zależeć między innymi od rodzaju zadania, poziomu zainteresowania, otoczenia czy liczby bodźców.
Osoba może mieć trudność z utrzymaniem uwagi podczas jednej aktywności, a jednocześnie bardzo mocno zaangażować się w inną. Dlatego pytanie nie zawsze brzmi: „Czy potrafisz się skupić?”. Warto też zastanowić się: „W jakich warunkach łatwiej ci się skupić?”
„ADHD wygląda tak samo u każdego”
Nie ma jednego obrazu ADHD. U jednej osoby bardziej widoczna może być nadruchliwość i impulsywność. U innej – nieuwaga. Różnić mogą się również potrzeby, mocne strony i sposoby radzenia sobie w codziennych sytuacjach. Dlatego sama diagnoza nie mówi nam wszystkiego o konkretnej osobie.
Wiedza zamiast uproszczeń
Stereotypy często próbują opisać wiele różnych osób jednym zdaniem. ADHD jest znacznie bardziej różnorodne. Nie musimy znać wszystkich odpowiedzi. Możemy aktualizować swoją wiedzę, słuchać osób z ADHD i pytać je o ich doświadczenia oraz potrzeby.
Bo za diagnozą zawsze stoi konkretna osoba. Z własnymi doświadczeniami, potrzebami, zainteresowaniami i mocnymi stronami.
